Bishal Rawal
गत भदौ १० (अगस्ट २६) मा गएको विनाशकारी बाढी र पहिरोले देशको केही भागमा ठूलो क्षति पुर्याए पनि नेपालका अधिकांश प्रमुख पर्यटकीय स्थलहरू भने पूर्ण रूपमा सुरक्षित र सञ्चालनमा रहेका छन्। बाढीका कारण लाङटाङ, गोसाइँकुण्ड तथा मानसरोवर कैलाश यात्रा जाने मुख्य पदमार्गहरू गम्भीर रूपमा प्रभावित भएका छन् र यी क्षेत्र पुरानै अवस्थामा फर्कन केही महिना वा वर्ष नै लाग्न सक्ने अनुमान गरिएको छ। तर, अन्नपूर्ण, सगरमाथा आधार शिविर, मनास्लु र मकालुजस्ता प्रसिद्ध पदयात्रा मार्गहरूसँगै पोखरा, चितवन, लुम्बिनी र मुस्ताङ जस्ता मुख्य गन्तव्यहरू सर्वसाधारण र विदेशी पर्यटकका लागि पूर्णतः खुला र सुरक्षित छन्।
नेपालको अर्थतन्त्र र पर्यटन उद्योगका लागि यो बाढी ठूलो चुनौतीका रूपमा देखा परेको छ। गत वर्षको राजनीतिक अशान्ति (जेन-जी विरोध प्रदर्शन) पछि सुस्ताएको पर्यटन क्षेत्र बिस्तारै लयमा फर्कँदै गर्दा भदौको बाढीले पुन: अर्को धक्का दिएको छ। भदौ महिनामा पर्यटक आगमनमा ३.६५ प्रतिशतले कमी आई कुल ८५,४४४ जना पर्यटक मात्र नेपाल आएका छन्। असोज, कात्तिक र मङ्सिर (सेप्टेम्बर, अक्टोबर र नोभेम्बर) नेपालको मुख्य पर्यटकीय सिजन हो, जसले वर्षभरिको कुल पर्यटक आगमनको करिब ४० प्रतिशत हिस्सा ओगट्छ। यही मुख्य समयमा अन्तर्राष्ट्रिय मिडियामा फैलिएको विपद्को समाचारका कारण विभिन्न देशबाट होटल तथा ट्रेकिङ बुकिङहरू रद्द भइरहेकाले पर्यटन व्यवसायीहरू चिन्तित बनेका छन्।
नेपालको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (GDP) मा करिब ६.७ प्रतिशत योगदान पुर्याउने र अर्बौँ रूपैयाँको लगानी रहेको पर्यटन क्षेत्रलाई जोगाउन सरकार र पर्यटन सम्बद्ध निकायहरूले तत्काल सशक्त कदम चाल्नुपर्ने देखिन्छ। पर्यटन मन्त्रालय र नेपाल पर्यटन बोर्डले ‘#NepalCalling’ जस्ता अभियानहरूमार्फत सूचना जारी गरे पनि यो मात्र पर्याप्त छैन। “नेपालका अधिकांश भाग सुरक्षित छन् र हामी तपाईंलाई स्वागत गर्न तयार छौँ” भन्ने सन्देश विश्वभर पुर्याउन पर्यटन बोर्ड, निजी क्षेत्र र विदेशस्थित तीन दर्जन नेपाली कूटनीतिक नियोगहरूले संयुक्त र आक्रामक प्रचार अभियान सञ्चालन गर्न अति आवश्यक छ। यस्ता विपद्को दीर्घकालीन असर कम गर्न रणनीतिक योजना बनाउनु नै अहिलेको मुख्य आवश्यकता हो।
